Nad Jeziorem Rzepsko, często nazywanym przez miejscowych „Piaskowym” (od jego niemieckiej nazwy Sandsee), znajduje się kilka pozostałości przedwojennych zabudowań: karczmy, obozu pracy i niewielkiej osady leśnej.

Przy północno-wschodnim brzegu jeziora stała na zboczu opadającym do jeziora karczma. Obrys budynku wskazują zachowane do dziś podmurowania i schody wejściowe, położone są przy samej ścieżce nad brzegiem jeziora (fot. 1). Zachowały się także zarośnięte całkiem i słabo widoczne betonowe fundamenty innego budynku powyżej na szczycie zbocza.

Obóz pracy znajdował się w odległości około 150 m od karczmy, niedaleko miejsca gdzie rzeczka Rzepia (niem. Reppe-Fließ, Wildenhagensche Fließ) wpływa do jeziora – obecnie jest tam mały drewniany mostek. Był to obóz pracy przymusowej dla państwa (Arbeitsdienstlager). Obecnie widać pozostałości kilku budynków i ich piwnic oraz schodów wejściowych od strony jeziora (fot. 2-3). Cały teren jest wybetonowany, prawdopodobnie na tej podstawie stały kiedyś drewniane baraki. Wokół rosną też zdziczałe ozdobne krzewy żywopłotowe, posadzone kiedyś przy zabudowaniach, np. lilak pospolity, tawuły, jaśminowiec wonny.

Na drugim brzegu rzeczki, nieopodal przy drodze leśnej, była również niewielka osada leśna zwana Am Sandsee lub Sandsee Etablissement. Osada ta była wymieniana od 1885 (11 mieszkańców), w 1895 roku liczyła 7 (w tym jeden dom mieszkalny), a w 1933 – 5 mieszkańców. W jej skład wchodziła m.in. leśniczówka należąca do rzepińskiego nadleśnictwa. Zabudowania składały się z 3 budynków – ich podmurowania i fragmenty piwnic zachowały się do dziś (fot. 4). Wokół znaleźć można porozrzucane metalowe elementy wyposażenia: fajerki i drzwiczki od pieców, okucia itp., wykopane przez poszukiwaczy „skarbów” z wykrywaczami metalu.

Między jeziorem Rzepsko a Lubińskim (niem. Wildenhagener See) był też przed wojną młyn wodny nad rzeczką Rzepią, składający się z trzech budynków, w tym jednego mieszkalnego. Powstał on przed 1820 rokiem i należał on do Lubina, a po 1895 roku do Rzepina, mieszkało tam zaledwie kilka osób. Jadąc drogą leśną z jeziora Rzepsko do Lubina mija się jego ruiny położone przy mostku na rzeczce. Przed młynem rzeczka była spiętrzana i tworzyła niewielkie rozlewisko.

Michał Smoczyk, msmoczyk@wp.pl

Wykorzystane źródła:
1.Heilmann C., Ortschaften in den ehemaligen Kreisen Ost- / Weststernberg und Landsberg / Warthe, URL: http://www.gca.ch/Orte.htm, data dostępu: 03/04/2007.
2.Meßtischblatt. Topographische Karte 1:25 000. 3655 Reppen (1934).
3.Großblatt. Karte des Deutschen Reiche 1:100 000. 65 Frankfurt (Oder) – Küstrin – Landsberg (Warthe) – Zielenzig (1936).

Komentarze ( 8 ) :